آیا گلو درد و کم کاری تیروئید ارتباطی با یکدیگر دارند؟
اگر پزشک قبلا کمکاری تیروئید را برای تو تشخیص داده و این روزها یک گلودرد یا سنگینی در گلو هم حس میکنی که با قرصمکیدنی و چای داغ خوب نمیشود، احتمالا به این فکر میکنی: نکند این هم به تیروئیدم ربط داشته باشد؟
اما اگر هنوز کم کاری تیروئید تشخیص داده نشده و گلودرد پایدار و بیدلیل داری که چند هفتهای خوب نمیشود، احتمالا همین گلودرد میتواند اولین نشانهی یک مشکل تیروئیدی باشد.
مشاوره پزشکی آنلاین
سوالات پزشکی خود را با متخصصین مطرح کنید.
غده تیروئید زیر پوست جلوی گردن قرار دارد و هر التهاب یا بزرگ شدنش میتواند حسی دقیقا شبیه گلودرد بسازد. حسی که اغلب در نگاه اول با سرماخوردگی یا عفونت گلو اشتباه گرفته میشود.
در ادامه میبینیم آیا گلو درد و کم کاری تیروئید ارتباطی با یکدیگر دارند؟ چطور آن را از گلودرد معمولی تشخیص دهیم، و چه زمانی باید جدیاش گرفت.
آیا گلو درد میتواند نشانهای از مشکلات تیروئید باشد؟
بله، ممکن است. وقتی تیروئید ملتهب میشود، میتواند حسی شبیه گلودرد ایجاد کند. شایعترین شکلش تیروئیدیت تحت حاد است که چند هفته بعد از یک سرماخوردگی یا عفونت ویروسی سراغت میآید و جلوی گردن، درست روی خود غده، دردناک و حساس به لمس میشود.
در هاشیموتو قضیه کمی فرق دارد. در این مورد، درد شدیدی در کار نیست. غده تیروئید بهمرور بزرگ میشود (گواتر) و همین بزرگشدن با فشار آرام روی گلو، حس سنگینی یا ناراحتی خفیف ایجاد میکند، نه یک التهاب ناگهانی.
برای مشخص شدن علت، یک آزمایش خون تیروئید و گاهی یک سونوگرافی ساده کافی است. درمانش هم بسته به علت فرق میکند. از داروهای ضدالتهاب ساده تا مصرف هورمون تیروئید.
گلو درد تیروئید چگونه است؟
یکی از سوالهایی که بیشتر بیماران میپرسند این است: درد تیروئید دقیقا چه شکلی است؟
برخلاف گلودرد عفونی که همراه با سوزش عمیق در ته حلق است، درد تیروئیدی بیشتر شبیه یک فشار یا درد مبهم در جلوی گردن توصیف میشود. حسی که میتواند به سمت گوشها و فک هم پخش شود.
ویژگی مشخصکنندهاش این است که وقتی به آرامی روی جلوی گردن فشار وارد میکنی، ناحیه حساس و دردناک است اما در یک گلودرد ساده چنین حساسیت موضعی وجود ندارد. علاوه بر این، بلعیدن غذا یا چرخاندن سر میتواند درد را تشدید کند و صدا هم گاهی خشدار یا گرفته میشود.
گاهی این درد پس از یک عفونت ویروسی تنفسی ایجاد می شود و می تواند با تب، خستگی و حساسیت قسمت جلویی گردن همراه باشد. اما بسته به علت زمینهای میتواند علائم دیگری هم داشته باشد: اضطراب، لرزش دست، تپش قلب، مشکل در خواب، خستگی مفرط، ضعف عضلانی، نوسان وزن و احساس گرمای بیش از حد یا سرمای غیرعادی. این الگوی درد بیشتر در تیروئیدیت تحت حاد دیده می شود. بیماری ای که باعث التهاب دردناک تیروئید می شود.
کم کاری تیروئید و هاشیموتو معمولا باعث گلودرد دردناک نمی شوند. در هاشیموتو، اگر تیروئید بزرگ شود و گواتر ایجاد کند، ممکن است فرد احساس فشار، ناراحتی یا پری در گردن و گاهی مشکل در بلع داشته باشد.
تفاوت گلودرد معمولی با درد ناشی از تیروئید چیست؟
تشخیص تنها بر اساس محل درد همیشه امکان پذیر نیست، اما ویژگیهای درد می توانند سرنخ هایی برای پزشک فراهم کنند. در تیروئیدیت تحت حاد، درد معمولا در قسمت جلویی گردن و محدوده غده تیروئید احساس میشود و ممکن است با لمس، بلع یا حرکت گردن تشدید شود.
| ویژگی | گلودرد معمولی | درد مرتبط با تیروئید |
|---|---|---|
| محل درد | ته حلق، پخش در کل گلو | اغلب جلوی گردن و محل تیروئید |
| درد هنگام بلع | شایع است | ممکن است وجود داشته باشد |
| حساسیت با لمس گردن | وجود ندارد | تیروئید به لمس بسیار حساس و دردناک است |
| انتشار درد | محدود به گلو | ممکن است به فک یا گوش انتشار یابد |
| تب | بسته به علت ممکن است وجود داشته باشد | ممکن است تب خفیف دیده شود |
| علائم کم کاری تیروئید | ارتباط مستقیمی ندارد | ممکن است در مراحل خاص ایجاد شود |
چه بیماری تیروئیدی می تواند باعث درد گلو یا گردن شود؟
وقتی گلو درد همراه با بیماری تیروئید دیده میشود، یکی از مواردی که باید در نظر گرفته شود تیروئیدیت تحت حاد است. تیروئیدیت به التهاب غده تیروئید گفته میشود و انواع مختلفی دارد. تیروئیدیت تحت حاد برخلاف هاشیموتو، معمولا با درد قابل توجه در ناحیه تیروئید همراه است.
نکته مهم این است که تیروئیدیت تحت حاد میتواند در طول بیماری باعث تغییر عملکرد تیروئید شود. در ابتدا ممکن است هورمونهای تیروئیدی افزایش پیدا کنند و علائم پرکاری ایجاد شود. سپس فرد وارد مرحله کم کاری موقت شود و در بسیاری از موارد عملکرد تیروئید دوباره به حالت طبیعی برگردد.
تیروئیدیت تحتحاد چیست و چرا اغلب با گلودرد ساده اشتباه گرفته میشود؟
تیروئیدیت تحتحاد که با نامهای تیروئیدیت دو کروین یا تیروئیدیت گرانولوماتوز هم شناخته میشود، یک التهاب ناگهانی در بافت تیروئید است که چند هفته بعد از یک عفونت ویروسی تنفسی از سرماخوردگی ساده گرفته تا آنفلوانزا یا کووید-۱۹سراغ فرد میآید. نکته گمراه کنندهاش این است که اولین علامتش دقیقا شبیه یک گلودرد معمولی است. دردی که از جلوی گردن شروع میشود و میتواند به فک و گوشها هم بکشد.
خیلی از بیماران در همین مرحله به دندانپزشک یا پزشک گوش و حلق و بینی مراجعه میکنند. چون درد گاهی موقع چرخاندن سر یا قورت دادن غذا شدیدتر میشود و شبیه یک عفونت گوش یا گلو به نظر میرسد. تب خفیف (حدود ۳۷ تا ۳۸ درجه)، خستگی شدید و بیحالی هم همراهش هست.
نکته مهمتر اینجاست: تیروئیدیت تحتحاد دو مرحله دارد. در مرحله اول، بافت ملتهب تیروئید هورمون اضافی آزاد میکند و علائم پرکاری تیروئید مثل تپش قلب، تعریق، لرزش دست و اضطراب بروز میکند. بعد از چند هفته، ذخیره هورمونی تیروئید تمام میشود و فرد وارد یک دوره کمکاری موقت میشود. همانجایی که خستگی، افزایش وزن، یبوست، خشکی پوست و سرماخوردگی بیدلیل شروع میشود. در بیشتر افراد، عملکرد تیروئید طی چند ماه به حالت طبیعی برمیگردد. اما در درصد کمی از بیماران ممکن است کم کاری دائمی برجای بماند.
آیا با وجود کم کاری تیروئید می توان باردار شد؟
برای تشخیص دقیق چه آزمایشها و بررسیهایی لازم است؟
اگر پزشک در گلو درد به تیروئید مشکوک شود، این مسیر را طی میکند:
- آزمایش خون تیروئید: شامل هورمونهای T3 و T4، هورمون محرک تیروئید (TSH)، آنتیبادیهای تیروئید (مثل آنتی TPO) و گاهی شاخصهای التهابی مثل CRP و ESR. در تیروئیدیت تحتحاد، معمولاً CRP و ESR بالا میروند، در مرحله اول T3 و T4 بالا و TSH پایین است و آنتیبادیهای تیروئید منفی یا نامشخص باقی میمانند. برخلاف هاشیموتو که آنتیبادیها مثبت هستند.
- سونوگرافی تیروئید: برای بررسی التهاب، بزرگی غده، یا وجود ندولهای مشکوک. در تیروئیدیت تحتحاد، غده بهطور یکنواخت بزرگ شده یا طبیعی به نظر میرسد.
- اسکن و تست جذب رادیواکتیو ید: یکی از دقیقترین راهها برای افتراق تیروئیدیت تحتحاد از بیماری گریوز است. در تیروئیدیت تحتحاد، به دلیل التهاب، جذب ید صفر یا بسیار پایین است. در حالیکه در گریوز، جذب افزایش مییابد.
- معاینه بالینی: پزشک با لمس مستقیم گردن، حساسیت، اندازه و قوام تیروئید را بررسی میکند که در بسیاری از موارد به تنهایی میتواند تشخیص را روشن کند.
کم کاری تیروئید چقدر باشد خطرناکه؟
روشهای درمان گلودرد و کمکاری تیروئید
درمان به علت زمینهای بستگی دارد:
1. برای تیروئیدیت تحتحاد:
خط اول درمان داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی (NSAID) مثل ایبوپروفن یا آسپرین است که درد و التهاب را کنترل میکنند.
اگر درد شدید باشد پزشک ممکن است کورتیکواستروئید تجویز کند. این دارو طی ۶ تا ۸ هفته و به تدریج قطع میشود. چون قطع ناگهانی آن میتواند علائم را با شدت بیشتری برگرداند.
در مرحله پرکاری، بتابلوکرها میتوانند تپش قلب و لرزش را کنترل کنند.
استراحت کافی در این دوره اهمیت زیادی دارد و پزشک هر ۲ تا ۸ هفته با آزمایش خون، روند بهبود عملکرد تیروئید را پیگیری میکند.
مشاوره روانشناسی
گفتگوی محرمانه با روانشناسان مجرب.
اگر کمکاری موقت به کمکاری دائمی تبدیل شود، لووتیروکسین (هورمون مصنوعی تیروئید) تجویز خواهد شد.
2. برای هاشیموتو و کمکاری مزمن:
درمان اصلی، مصرف روزانه لووتیروکسین خوراکی است که کمبود هورمون را جبران میکند.
بعد از شروع درمان، آزمایش خون هر ۶ هفته تکرار میشود تا دوز مناسب پیدا شود. بعد از تثبیت، فاصله آزمایشها به هر ۶ تا ۱۲ ماه میرسد.
اگر بعد از تنظیمشدن هورمون تیروئید، علائم همچنان باقی بمانند، باید دنبال علل دیگری مثل کمخونی، کمبود آهن، آپنه خواب، فیبرومیالژیا، افسردگی یا اضطراب هم گشت چون اینها میتوانند مستقل از تیروئید هم علائم مشابهی ایجاد کنند.
نتیجهگیری
گلودرد به معنای مشکل تیروئید نیست. اما اگر با درمانهای معمول سرماخوردگی بهبود پیدا نکند، در جلوی گردن متمرکز باشد، یا با علائمی مثل تپش قلب، لرزش، خستگی غیرعادی یا تغییر وزن همراه شود، بررسی عملکرد تیروئید توصیه میشود. تیروئیدیت تحت حاد موقتی و قابلدرمان است. هاشیموتو هم با تشخیص بهموقع و مصرف منظم لووتیروکسین، قابل کنترل خواهد بود. مهمترین قدم، مراجعه به پزشک برای آزمایش خون تیروئید است. خودتشخیصی یا مصرف خودسرانه دارو، بهخصوص هورمون تیروئید، میتواند خطرناک باشد.
منابع:
گفتگو پیرامون این موضوع (0)