کم کاری تیروئید و ریزش مو + راه های درمان
صبح که موهایتان را شانه می‌کنید، چند تار مو روی برس می‌بینید؛ هنگام حمام هم مقدار بیشتری مو کف دستتان می‌ماند. اگر این اتفاق مدتی است تکرار میشود، طبیعی است که به دنبال علت آن باشید. کمکاری تیروئید و ریزش مو میتوانند با هم ارتباط داشته باشند، چون هورمونهای تیروئید در چرخه رشد و فعالیت فولیکولهای مو نقش دارند. وقتی سطح این هورمون‌ها پایین می‌آید، رشد مو ممکن است کند شود و ریزش مو افزایش پیدا کند.
اما یک نکته مهم وجود دارد: هر ریزش مویی به دلیل کمکاری تیروئید نیست. کمبود آهن، استرس و بیماری‌های دیگر، تغییرات هورمونی و حتی بعضی انواع ریزش موی ارثی میتوانند ظاهر مشابهی ایجاد کنند.
مشاوره پزشکی آنلاین
تجویز آزمایش چکاپ، بررسی آزمایش‌ها و پیگیری روند درمان
از طرفی، ریزش موی ناشی از اختلال تیروئید معمولاً با درمان مناسب بیماری بهتر میشود، اما بازگشت موها زمان می‌برد و ممکن است چند ماه طول بکشد.
کمکاری تیروئید چگونه باعث ریزش مو میشود؟
برای اینکه ارتباط بین تیروئید و مو را بهتر متوجه شویم، باید به چرخه طبیعی رشد مو توجه کنیم. هر تار مو دائماً در حال رشد نیست؛ فولیکول مو دوره‌های رشد، استراحت و ریزش را طی می‌کند.
هورمونهای تیروئیدی در تنظیم فعالیت سلول‌ها و عملکرد فولیکول مو نقش دارند و اختلال در این هورمون‌ها میتواند چرخه طبیعی مو را تغییر دهد.
در کمکاری تیروئید، کاهش هورمونهای تیروئیدی میتواند باعث شود رشد مو کندتر شود و تعداد بیشتری از فولیکول‌ها وارد مرحله استراحت شوند. نتیجه ممکن است به شکل افزایش ریزش، کاهش تراکم مو و نازکشدن موها دیده شود.
در موارد شدید یا طولانی‌مدت کمکاری تیروئید، این ارتباط واضح‌تر است. با این حال، کمکاری تیروئید خفیف یا کوتاه‌مدت معمولاً بهتنهایی علت ریزش قابل‌توجه مو نیست.
نکته دیگری که گاهی باعث سردرگمی میشود، زمان بروز ریزش است. ممکن است اختلال تیروئید مدتی قبل شروع شده باشد، اما ریزش مو چند ماه بعد خودش را نشان دهد.
دلیلش این است که چرخه رشد مو طولانی است و تغییرات ایجادشده در فولیکول‌ها بلافاصله به شکل ریزش قابل‌مشاهده ظاهر نمیشوند.
ریزش موی ناشی از کمکاری تیروئید چه شکلی است؟
ریزش مویی که با اختلال تیروئید ارتباط دارد، معمولاً به شکل ریزش منتشر دیده میشود؛ یعنی موها در قسمت‌های مختلف پوست سر کمپشت میشوند و معمولاً یک ناحیه کاملاً طاس و مشخص ایجاد نمیشود. ممکن است هنگام شستن یا شانه‌کردن، ریزش مو بیشتر از گذشته به چشم بیاید.
تغییر بافت مو هم میتواند همراه ریزش اتفاق بیفتد. موها ممکن است:
- خشک‌تر و زبرتر شوند.
- شکننده‌تر از قبل باشند.
- درخشندگی و حالت طبیعی خود را از دست بدهند.
- در تمام قسمت‌های سر کم‌پشت‌تر به نظر برسند.
- در بعضی افراد، در قسمت‌هایی مانند ابرو و سایر موهای بدن نیز کاهش پیدا کنند.
البته این علائم بهتنهایی تشخیص کمکاری تیروئید محسوب نمیشوند. برای مثال، ریزش تکه‌ای و گرد مو بیشتر میتواند با آلوپسی آره‌آتا ارتباط داشته باشد؛ بیماری‌ای خودایمنی که در افراد مبتلا به بیماری‌های خودایمنی تیروئید نیز بیشتر دیده میشود.
از کجا بفهمیم ریزش مو به کمکاری تیروئید مربوط است؟
فقط از روی مقدار موهایی که می‌ریزند نمی‌توان علت را مشخص کرد. اگر ریزش مو واقعاً به کمکاری تیروئید مربوط باشد، معمولاً باید در کنار آن به علائم و وضعیت کلی عملکرد تیروئید هم توجه کرد.
علائمی مانند خستگی، احساس سرما، افزایش وزن، خشکی پوست، یبوست و بعضی تغییرات قاعدگی میتوانند در کمکاری تیروئید دیده شوند. البته هیچ‌کدام از این علائم بهتنهایی برای تشخیص کافی نیستند.
الگوی ریزش هم اطلاعات مهمی می‌دهد. ریزش منتشر در سراسر پوست سر بیشتر با الگوی معمول ریزش مرتبط با اختلال تیروئید همخوانی دارد؛ در حالی که ایجاد نواحی کاملاً مشخص و گرد بدون مو، موضوع متفاوتی است و ممکن است نیاز به بررسی بیماری‌های پوستی یا خودایمنی داشته باشد.
پس اگر هم‌زمان با ریزش مو، علائم دیگری از کمکاری تیروئید دارید یا قبلاً این بیماری در شما تشخیص داده شده است، بررسی وضعیت تیروئید میتواند بخشی از ارزیابی علت ریزش باشد.
آزمایش های لازم برای ریزش مو در کمکاری تیروئید
آزمایش بهتنهایی برای همه افراد یکسان نیست و پزشک با توجه به علائم، سابقه پزشکی و الگوی ریزش مو تصمیم می‌گیرد چه بررسی‌هایی لازم است.
در صورت شک به اختلال عملکرد تیروئید، آزمایشهای مربوط به هورمونهای تیروئید از بخش‌های مهم ارزیابی هستند. از طرف دیگر، چون ریزش مو ممکن است علتهای مختلفی داشته باشد، پزشک ممکن است بررسی‌هایی برای پیدا کردن علتهای دیگر، از جمله کمبود آهن، نیز درخواست کند.
این موضوع اهمیت زیادی دارد؛ چون ممکن است فرد هم کمکاری تیروئید داشته باشد و هم دچار کمبود آهن باشد و هر دو عامل در ریزش مو نقش داشته باشند. بنابراین بهتر است صرفاً با دیدن نتیجه یک آزمایش یا داشتن تشخیص کمکاری تیروئید، تمام ریزش مو به تیروئید نسبت داده نشود.
در بعضی افراد، اگر الگوی ریزش غیرمعمول باشد، مراجعه به متخصص پوست نیز برای تشخیص دقیق‌تر لازم میشود.
آیا با درمان کمکاری تیروئید، ریزش مو متوقف میشود؟
اگر کمکاری تیروئید عامل اصلی ریزش مو باشد، درمان مناسب بیماری معمولاً به برگشت چرخه طبیعی رشد مو کمک می‌کند. در کمکاری تیروئید، درمان جایگزینی هورمون تیروئید مانند لووتیروکسین برای تنظیم سطح هورمون‌ها استفاده میشود و دوز آن باید بر اساس وضعیت فرد و آزمایشهای او توسط پزشک تنظیم شود.
اما اینجا یک اشتباه رایج وجود دارد: بهبود آزمایش تیروئید به معنی رویش فوری موها نیست.
فولیکول مو چرخه رشد خودش را دارد و برای همین حتی بعد از اینکه وضعیت تیروئید به محدوده مناسب برگشت، ممکن است ریزش برای مدتی ادامه داشته باشد یا چند ماه طول بکشد تا افزایش تراکم مو قابل‌مشاهده شود. همچنین ممکن است موهای جدید از نظر بافت یا ظاهر دقیقاً شبیه موهای قبلی نباشند.
بنابراین اگر به‌تازگی درمان کمکاری تیروئید را شروع کرده‌اید، نباید انتظار داشته باشید ریزش مو در چند روز یا چند هفته کاملاً متوقف شود.
علت ریزش مو بعد از درمان کم کاری تیروئید
اینجاست که نباید همه چیز را به تیروئید نسبت داد.
اگر عملکرد تیروئید تحت کنترل قرار گرفته اما ریزش مو همچنان ادامه دارد، ممکن است عامل دیگری در میان باشد. برخی از علت‌هایی که در ارزیابی ریزش مو باید در نظر گرفته شوند عبارتند از:
- کمبود آهن یا بعضی کمبودهای تغذیه‌ای
- استرس شدید یا بیماری اخیر
- آلوپسی آره‌آتا
- ریزش موی الگوی زنانه یا مردانه
- تغییرات هورمونی
- برخی بیماری‌های خودایمنی
- بعضی داروها
پژوهش‌های مربوط به اختلالات تیروئید و مو نیز نشان می‌دهند که ریزش مو یک علامت چندعلتی است و ارتباط تیروئید با انواع مختلف آلوپسی یکسان نیست. برای مثال، در آلوپسی آره‌آتا نقش بیماری‌های خودایمنی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند، در حالی که ریزش ناشی از اختلال تیروئید معمولاً الگوی منتشر دارد.
حتی ممکن است ریزش مو بعد از شروع درمان تیروئید دیده شود و فرد تصور کند دارو باعث ریزش شده است. در حالی که با توجه به چرخه طولانی مو، تشخیص اینکه ریزش ناشی از خود بیماری بوده یا دارو، همیشه ساده نیست. قطع خودسرانه داروی تیروئید به همین دلیل تصمیم مناسبی نیست و باید علت با پزشک بررسی شود.
درمان کاهش ریزش مو در کمکاری تیروئید
درمان علت اصلی مهم‌ترین بخش ماجراست، اما مراقبت از مو هم میتواند از آسیب بیشتر به تارهای ضعیف‌شده جلوگیری کند.
وقتی موها نازک و شکننده شده‌اند، بهتر است فشار مکانیکی و حرارتی روی آنها کمتر شود. برای مثال:
- موها را محکم نبندید و از کشیدن آنها به شکل دم‌اسبی یا بافت‌های خیلی سفت خودداری کنید.
- هنگام بازکردن گره‌ها با موها با ملایمت رفتار کنید.
- برای شانه‌کردن از شانه دندانه‌درشت استفاده کنید.
- استفاده مداوم از حرارت و روش‌های تهاجمی حالت‌دهی را محدود کنید.
- در صورت ریزش قابل‌توجه، قبل از مصرف مکمل‌های تقویت مو علت ریزش را مشخص کنید.
این اقدامات قرار نیست کمکاری تیروئید را درمان کنند؛ هدف آنها کاهش آسیب به مو در دوره‌ای است که فولیکول‌ها و ساقه مو حساس‌تر هستند.
تغذیه در این دوره چه نقشی دارد؟
داشتن یک رژیم غذایی متعادل برای سلامت مو اهمیت دارد، اما مصرف خودسرانه مکمل‌ها راه‌حل هر نوع ریزش مو نیست. اگر کمبود یک ماده مغذی وجود داشته باشد، درمان همان کمبود میتواند بخشی از برنامه درمانی باشد؛ در غیر این صورت مصرف دوزهای بالای مکمل‌ها لزوماً به معنی رشد بیشتر مو نیست.
در مورد ید هم باید احتیاط کرد. مصرف خودسرانه مکمل‌های حاوی ید یا فرآورده‌هایی که با عنوان «تقویت تیروئید» فروخته میشوند، به‌خصوص در بیماری‌های خودایمنی تیروئید، میتواند مشکل‌ساز باشد.
مشاوره روان‌شناسی آنلاین
ارزیابی اولیه و برنامه‌ریزی مسیر مناسب برای درمان و حل مسئله
تأثیر بیوتین برای ریزش موی ناشی از کمکاری تیروئید
بیوتین یکی از مکمل‌هایی است که معمولاً برای مو و ناخن تبلیغ میشود، اما شواهد کافی برای اینکه مصرف آن را به‌عنوان درمان روتین ریزش موی ناشی از کمکاری تیروئید توصیه کنیم وجود ندارد. مهم‌تر اینکه دوزهای بالای بیوتین میتوانند نتیجه بعضی آزمایشهای تیروئید را مختل کنند و تصویری نادرست از وضعیت هورمونی فرد ایجاد کنند.
به همین دلیل اگر بیوتین یا مکمل‌های حاوی آن مصرف می‌کنید، حتماً پزشک یا آزمایشگاه را در جریان بگذارید و پیش از آزمایشهای تیروئید درباره زمان قطع آن طبق نظر پزشک سؤال کنید.
چه زمانی برای ریزش مو باید به پزشک مراجعه کرد؟
اگر ریزش مو واضح و مداوم شده، بهتر است علت آن بررسی شود؛ مخصوصاً اگر این اتفاق همراه با علائم دیگری مانند خستگی، احساس سرما، تغییر وزن، خشکی پوست یا تغییرات قاعدگی رخ داده باشد.
همچنین در موارد زیر مراجعه به پزشک اهمیت بیشتری دارد:
- ریزش مو ناگهانی و شدید شده است.
- نواحی گرد یا مشخصی از پوست سر کاملاً بدون مو شده‌اند.
- ابروها یا سایر موهای بدن نیز شروع به ریزش کرده‌اند.
- ریزش مو مدت طولانی ادامه دارد.
- با وجود درمان مناسب تیروئید، ریزش همچنان قابل‌توجه است.
- پوست سر دچار التهاب، پوسته‌ریزی شدید، درد یا زخم شده است.
در چنین شرایطی ممکن است پزشک علاوه بر بررسی تیروئید، علتهای دیگر ریزش مو را نیز ارزیابی کند و در صورت نیاز شما را به متخصص پوست ارجاع دهد.
نتیجه‌گیری
کمکاری تیروئید میتواند یکی از علتهای ریزش و کم‌پشت‌شدن مو باشد، به‌خصوص زمانی که بیماری شدید یا طولانی‌مدت باشد. این نوع ریزش معمولاً به شکل منتشر دیده میشود و ممکن است همراه با خشک و شکننده‌شدن موها یا کاهش موهای ابرو و سایر قسمت‌های بدن باشد. با این حال، ریزش مو علامتی اختصاصی برای تیروئید نیست و نمی‌توان بدون بررسی، علت را مشخص کرد.
اگر کمکاری تیروئید علت اصلی ریزش باشد، کنترل مناسب بیماری میتواند به برگشت رشد مو کمک کند، اما این روند زمان‌بر است و ممکن است چند ماه طول بکشد. اگر بعد از کنترل تیروئید ریزش ادامه پیدا کرد، بهتر است به‌جای افزایش خودسرانه دارو یا مصرف مکمل‌های مختلف، علتهای دیگری مانند کمبود آهن، بیماری‌های خودایمنی یا انواع دیگر آلوپسی بررسی شوند.
منابع:
گفتگو پیرامون این موضوع (0)